Levi (32) verliest vaak, ook al wint zijn eigen cluppie

Op afstand kun je niet zien of iemand aan het gokken is. Een spannend spel spelen, iets intens volgen of contact met anderen kan dezelfde sterke emoties oproepen als gokken. Dit stappenplan gaat ervan uit dat bekend is dat de cliënt zich bezighoudt met online gokken. Weet je dit nog niet zeker? Check dan deze handvatten om te onderzoeken wat de cliënt online zoal doet.

Weet je het wel (bijna) zeker, observeer de cliënt dan eens als die met zijn telefoon of computer bezig is. Welke emoties zie je en wat valt je nog meer op in het gedrag? Er kan sprake zijn van spanning, opwinding, euforie, frustratie, onrust, snelle stemmingswisselingen en een sterke focus op telefoon of computer. Misschien merk je dat er momenten zijn waarop dit piekt of dat het dagelijkse bezigheden in de weg staat. Het geeft je een eerste indruk van de impact en een concrete aanleiding om dat in een gesprek verder te onderzoeken.

Bedenk voor je met de cliënt in gesprek gaat waar je zicht op wilt krijgen. Dat begint bij welke spellen hij doet, op welke websites, hoe vaak hij speelt en op welke momenten. Maar je bent vooral ook nieuwsgierig naar wat het hem oplevert; wat haalt hij eruit? wat vindt hij leuk of spannend? En ervaart hij ook nadelen, zoals stress of geldzorgen? Tot slot is het belangrijk om uit te vinden hoeveel geld ermee gemoeid is en met welk geld hij speelt: eigen geld, leefgeld of geld van anderen?

Houd rekening met schaamte, loyaliteit of angst van de cliënt om iets verkeerd te doen. Bedenk welke vragen helpen om openheid te creëren en welke aannames je beter kunt laten liggen. Zo ga je voorbereid en onbevooroordeeld het gesprek in.

Door nieuwsgierig en normaal over gokken te praten durft de cliënt eerder eerlijk te zijn en wordt verborgen gedrag sneller zichtbaar. De praktijk biedt vaak natuurlijke aanknopingspunten om laagdrempelig het gesprek te starten, zoals ‘Ik zag dat je tijdens de wedstrijd veel met je telefoon bezig was. Was het een saaie wedstrijd?’ of ‘Ik merk dat je teleurgesteld bent terwijl je volgens mij juist iets leuks aan het doen was?’.

Stel open vragen en vraag door op de antwoorden. Geef ruimte aan wat leuk en spannend is, én aan eventuele twijfels of nadelen. De volgende vragen kunnen je daarbij helpen:

• Welke spellen speel je en speel je met punten of met echt geld?
• Kun je me laten zien hoe dat gaat?
• Wat vind je er leuk of spannend aan? Is er ook iets wat minder leuk is?
• Wat gebeurt er in je lijf als je speelt? En als je wint of verliest?
• Kun je makkelijk stoppen? Wat gebeurt er als je stopt?
• Hoeveel geld zet je in en maak je je weleens zorgen over geld?
• Op welke momenten heb je vooral zin om te spelen?
• Wat zou je anders willen? Wat wil je dat hetzelfde blijft?

Help de cliënt begrijpen wat er achter gokken zit en wat gokken met je kan doen. Je kunt bijvoorbeeld zeggen:

• De mensen die de spellen bedacht hebben willen geld verdienen. Ze hebben het spel zo gemaakt dat jij zoveel mogelijk van jouw geld aan hen geeft. Want als jij geld verliest, winnen zij.
• Soms een klein bedrag inzetten is helemaal niet erg. Maar als je dat vaak doet, heb je minder of helemaal geen geld meer over voor andere dingen die ook belangrijk of leuk zijn.
• Stoppen met spelen is moeilijk. Dat ligt niet aan jou. Dat komt door hoe het spel werkt. Je denkt te kunnen winnen en wint soms ook wat. Daardoor blijf je spelen, want je wilt dat vaker.
• Veel mensen vragen hulp om te stoppen. Dat is niets om je voor te schamen. Je kunt altijd naar me toe komen. Ik word niet boos, maar ga je helpen.

Tip: Bekijk met de client de uitleg over gokken op Steffie.nl. Op de pagina kan je ook testen hoe je omgaat met gokspellen en of dat voor problemen zorgt.

Tip: Gokken gaat vaak vooral over gevoel, niet alleen over geld. Daarom kan het helpen om met emotiekaartjes of een signaleringsschema te werken waarop de cliënt kan aangeven hoe hij zich voelt vóór, tijdens en na het spelen.

In deze stap gebruik je de verkregen inzichten om te begrijpen waarom de cliënt online gokt en wat het voor hem betekent. Motieven kunnen zijn:

• Fijn gevoel van winnen (plezier en een gevoel van succes)
• Behoefte aan spanning (kick van winnen, extra adrenaline bij een wedstrijd)
• Vlucht of afleiding (verveling, zorgen of stress even vergeten)
• Zelfwaardering (gevoel slim of vaardig te zijn bij maken van keuzes, inzetten of winnen)
• Status en erkenning (bewondering of respect van anderen bij winnen)
• Erbij willen horen (anderen doen het ook)
• Directe feedback (spanning met weinig inspanning)

Kijk ook naar de gevolgen: financieel, emotioneel en sociaal. Wie of wat beïnvloedt het gokken van de cliënt? In hoeverre is de cliënt zich bewust van zijn gedrag en uitgaven?

Door deze analyse krijg je inzicht in wat online gokken voor de cliënt oplevert en waar mogelijke risico’s zitten. Dat helpt om de begeleiding en ondersteuning passend te maken.

Nu je weet wat online gokken voor de cliënt betekent en waar zijn motieven en risico’s liggen, kun je samen met de cliënt toewerken naar concrete afspraken en begeleiding:

• Creëer samen inzicht waar nodig. Help de cliënt zicht krijgen op wanneer of met welk gevoel en geld hij speelt. Laat bijvoorbeeld een week bijhouden hoeveel hij inzet, wint en verliest. En hoe hij zich voelt vóór, tijdens en na het spelen.

• Bepaal samen doelen en grenzen. Bespreek risico’s en hoe de cliënt daarmee kan en wil omgaan. Formuleer uitgangspunten voor afspraken.

• Maak concrete afspraken. Spreek af wanneer, hoe lang en met welk geld gespeeld mag worden, of dat gokken (tijdelijk) wordt gestopt. Bedenk ook wat te doen als het lastig is om afspraken na te leven.

• Geef houvast. Denk aan: een timer, de inzetlimiet apart zetten, activiteiten op momenten waarop de verleiding groot is, een overzicht van budget, een schema om gevoel bij te houden.

• Bedenk alternatieven, zowel online als offline. Welke activiteiten vervullen dezelfde behoefte en leiden af van gokken? Denk aan spellen zonder geld, spannende groepsactiviteiten, sport voorspellen met een zelf bedachte beloning, of creatieve hobby’s.

• Betrek het netwerk waar passend. Maak afspraken met familie of anderen die steun kunnen bieden.

Plan vaste momenten om samen terug te kijken. Wekelijks of maandelijks, afhankelijk van de situatie. Bespreek wat goed gaat en waar de cliënt tegenaan loopt. Geef aandacht aan successen, hoe klein ook, en benoem wat helpend was. Kijk ook naar gedrag, gevoelens en financiële gevolgen. Pas het plan aan als dat nodig is. Borg structurele aandacht door het op te nemen in het zorgplan.